Zastosowanie na codzień
Azbest posiada naturalne włókna o długości kilku centymetrów. Po przerobieniu go ze zwartego spoiwa robi się m.in. dachówki i uszczelki. Są one bardzo dobrym, ognioodpornym materiałem wytrzymującym nawet temperaturę 1500-2000 st. C.
- W USA ogromne wieżowce z aluminium i stali są zabezpieczane płytami betonowo-azbestowymi, bo nadal jest to najlepszy ognioodporny materiał -twierdzi J.Izbicka.- To, że World Trade Center został przez desperatów i morderców zburzony, to pech i nieszczęście. Nie ostrzeżono jednak wówczas ludzi, że tony azbestu z obu wież po ich zburzeniu zostały w postaci kurzu wprowadzone do atmosfery i to w najgorszej, pylistej postaci, która zabija.
Gminy szczecińskie i koszalińskie na razie odnotowały temat, ale do likwidowania wyrobów azbestowych jeszcze się nie zabrały. Wójtowie i burmistrzowie mówią, że to jest kosztowny proceder i mają na to jeszcze czas. A gminy nie mają zbędnych pieniędzy za badania, usunięcie, utylizację azbestu i zastąpienie starych materiałów nowymi.
Azbest jest więc groźny, ale czy warto go usuwać, gdy pozostaje w stanie nieuszkodzonym ? To pytanie pozostawiam czytelnikom.

Gminne czekanie
Część gmin szykuje się dopiero do inwentaryzacji azbestu na swoim terenie. Przynajmniej teoretycznie, bo wójtowie nie chcą mówić na ten temat.
Ile abzestu jest w całym województwie, nie wiadomo. We wspomnianym programie rządowym stwierdza się wyraźnie, że „brak w kraju szczegółowej inwentaryzacji wyrobów związanych z azbestem”. Według szacunkowych danych w całej Polsce jest około 15 mln ton płyt azbestowo-cementowych i 600 tys. ton rur azbestowych, z czego na zachodniopomorskie przypada od 0,5 do 1 mln ton. Ile dokładnie, nie wiadomo.
- Powiat podpisał umowę na opracowanie planu gospodarki odpadami, w tym azbestem- informujeJerzy Marcinik, dyr. wydziału ochrony środowiska w Stargardzie Szczecińskim.- Jako powiat możemy tylko wyznaczyć składowiska, ale już sama inwentaryzacja należy do gmin. Te zaś mówią o pieniądzach, których nie ma, a o dofinansowaniu nikt nie mówi.
Ze składowiskiem azbestu mogą być kłopoty. To, wyznaczone w Marianowie, budzi protesty mieszkańców, którzy nie zgadzają się na jego lokalizację. Drugie w województwie już funkcjonuje w Sianowie na wysypisku komunalnym z wydzieloną specjalną kwatera dla azbestu.

Emeryci
- Jeszcze nie tak dawno zajmowałem duże, cztero pokojowe mieszkanie w zasobach spółdzielni. Mam więc jakie takie porównanie, jak mieszkało się tam, a jak tu, we wspólnocie, gdzie mam dwa pokoje. A że oba bloki leżą od siebie na rzut kamieniem, koszt dostarczenia ciepła do jednego i drugiego jest taki sam. Mogę więc z dużą dozą prawdopodobieństwa przypuszczać, że również koszt ogrzewania obu bloków jest podobny.
Jedno, co od razu po przeprowadzce do wspólnoty zwróciło moją uwagę to fakt, że w spółdzielni były założone podzielniki ciepła na kaloryfery, a tu nie. Tam musiałem oszczędzać ciepło, bez przerwy przykręcać podzielniki, by nie zapłacić majątku za ciepło po zakończeniu sezonu grzewczego. Tu cały czas mam odkręcone zawory, a mimo to finansowo jest dużo lepiej. Prezes na ostatnim zgromadzeniu już zapowiedział, że będą duże zwroty.
Trudno mi w tej sytuacji powiedzieć, czy geotermia wpłynęła jakoś na rachunki za ogrzewanie. Być może cena za ogrzewanie nie jest uzależniona od geotermii lub jej braku, a od organizacji i zarządzania. Mi we wspólnocie jest dużo lepiej i oszczędniej.

Opinia
Ryszard Wasiłek, prezes PEC: -Jeżeli uda się uzyskać wspomaganie z Funduszu Norweskiego, ułatwimy życie ludziom na Starym Mieście i w Kluczewie. Doprowadzimy tam ciepło i na pewno nie będą za nie płacić więcej, niż do tej pory.

Przezorne zastrzeżenie
W regionie zachodniopomorskim funkcjonują jedynie dwa przedsiębiorostwa geotermalne. Pierwsze 12 lat temu uruchomione zostało w Pyrzycach. Gorące źródła fisowe o temperaturze 61 st. C, czerpane z głębokości 1650 m miały zaspokoić wszystkie potrzeby miasta. W praktyce okazało się, że koszt uzyskiwania ciepła w Pyrzycach jest bardzo wysoki.
Gdy w Stargardzie padł pomysł czerpania ciepła z głębi ziemi, od razu wzięto pod uwagę kwestię kosztów. W 1998r. rada miasta uchwaliła „Plan zaopatrzenia miasta w ciepło”, który przewidywał możliwość wybudowania w Stargardzie ciepłowni geotermalnej. W rok później utworzono Przedsiębiorstwo Usług Ciepłowniczych Geotermia Stargard sp. z o.o.”, a w 2001r. rozpoczęto budowę ekologicznego źródła ciepła.
Ważnym było założenie, że w momencie podłączenia geotermii mieszkańcy miasta nadal będą za ogrzewanie płacić tyle samo, ile dotychczas. ŕwcześni radni pomni doświadczeń pyrzyckich, gdzie ceny za ogrzewanie były wysokie, nie chcieli popełnić tego samego błędu.
W PEC trzy lata temu opracowano specjalny wzór ceny ciepła, którą uzależniono od cen węgla na rynku. To ważne założenie skutkuje tym, że ceny nie skaczą, jak w innych miastach i są przewidywalne. Przykładowo w roku ubiegłym 1 GJ kosztował 13,98 zł, a w tym (ceny węgla spadły) już 13,71 zł.

Stoczniowe przedsięwzięcie
Firma, którą dziś kieruje, stanowi jedno z licznych stoczniowych przedsięwzięć, zapewniających przedsiębiorstwu perspektywy rozwoju na okres dekoniunktury. Zajmuje się głównie wykonawstwem wszelkiego rodzaju przeszkleń budowlanych, z zastosowaniem płyt komorowych z poliwęglanu. zarówno tych nowobudowanych, jak i rekonstruowanych czy modernizowanych. O firmie bliżej pan Andrzej nie chce mówić, skłaniając się bardziej do rozważań natury ogólnoludzkiej i tego, co ludźmi tak naprawdę kieruje, co uzależnia i jak zmieniają się po zajęciu eksponowanych stanowisk. A że zna większość tych sławnych nie tylko w regionie, ale i kraju, dysponuje dużą skalą porównawczą.
Żona Miecia i czwórka dzieci, podobnie jak on sam, kocha góry i wędrówki po nich z plecakami od schroniska do schroniska. – Może jednak nie wszyscy … – dodaje jednak skwapliwie – Ja z pewnością w górach jestem zakochany. Zakochany jest również w szusowaniu na nartach, ale – śmieje się – jest to miłość platoniczna, nie odwzajemniona.

Andrzej Markowski mówi z wahaniem, jakby nie za bardzo wierzył w swoje słowa: – Marzy mi się, choć brzmi to może zbyt naiwnie, aby przemiany, w których miałem udział, zakończyły się sukcesem. Przebijający w tej wypowiedzi sceptycyzm ma swoje korzenie w przeszłości i doświadczeniach minionych lat, kiedy marzenia i ich realizacja, okazywały się często dwoma innymi rzeczami.
Skończył szczecińskie Technikum Budowy Okrętów i pracę zawodową rozpoczął od ówczesnej stoczni szczecińskiej im. Adolfa Warskiego. Wkrótce po tym rozpoczął studia na Wydziale Budowy Maszyn i Okrętów Politechniki Szczecińskiej. – Tu mnie trafiły zakręty grudnia 1981 roku – żartuje, wspominając tamte chwile – Strajk i półroczny wilczy bilet. Ilekroć już gdzie znalazłem pracę, szybko dopatrywano się przeszłości i wylatywałem na bruk. Dziś można o tym swobodnie opowiadać, ale wówczas raczej nie było mi do śmiechu.

Pomoc od biskupa
Pomoc przyszła ze strony Biskupiego Komitetu Pomocy Charytatywnej, a konkretnie Teresy Dziembowskiej. To własnie dzięki niej w równą rocznicę wprowadzenia stanu wojennego podjął pracę w Akademii Rolniczej na etacie specjalisty z zakresu prac inżynieryjno-technicznych. Kiedy przyszedł czas odwilży, prowadził istną walkę o zarejestrowanie komitetu uczelnianego „Solidarności”. Doprowadził sprawę nawet do Sądu Najwyższego, który stwierdził (do dziś ma to pismo), że nie widzi żadnych podstaw do rejestracji takiego związku, jak „S”. Później wszystko poszło już gładko. Podczas wyborów na funkcję sekretarza miasta, na wniosek ówczesnego prezydenta, Władysława Lisewskiego, rada wybrała go sekretarzem miasta.